2026 national budget nilinis sa pamamagitan ng veto sa P92.5B UA; Kongreso, hati ang reaksyon
Nilagdaan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang P6.793 trilyong 2026 national budget matapos i-veto ang P92.5 bilyong unprogrammed appropriations, ayon sa Malacañang.
Isinagawa ang ceremonial signing ng Republic Act No. 12314, o General Appropriations Act of 2026, sa Palasyo ng Malacañang noong Enero 5. Dinaluhan ang aktibidad ng mga lider ng Senado at Kamara de Representantes.
Batay sa pinal na bersyon ng 2026 national budget, mahigit P243 bilyon ang kabuuang unprogrammed appropriations.
Tatlong item na lamang ang nanatili matapos ang veto. Kabilang dito ang P97.3 bilyon para sa Support to Foreign-Assisted Projects. Nanatili rin ang P3.6 bilyon para sa Program on Risk Management.
Kasama rin ang P50 bilyon para sa Revised Armed Forces of the Philippines Modernization Program.
Sa kanyang talumpati, sinabi ng Pangulo na hindi dapat abusuhin ang paggamit ng pondo ng pamahalaan.
Partikular niyang binigyang-diin ang tamang paggamit ng unprogrammed appropriations.
“The Unprogrammed Appropriations are not blank checks,” ayon kay Marcos.
Dagdag pa niya, hindi papayagan ang maling paggamit ng pondo bilang discretionary spending.
Sinabi rin ng Pangulo na sisiguruhin ang wastong paggamit ng pambansang badyet. Aniya, ang pondo ay dapat mapakinabangan ng mamamayan.
MGA MAMBABATAS, NAGPAHAYAG NG MAGKAKAIBANG PANANAW
Nagpahayag ng hindi pagkakasiya ang ilang mambabatas sa pag-veto ng Pangulo sa P92.5 bilyong UA.
Ayon kay Leila de Lima, hindi dapat magkaroon ng unprogrammed appropriations sa pambansang badyet.
Itinuring niya ang UA bilang kahalintulad ng “shadow pork.” Binanggit din niya ang desisyon ng Korte Suprema sa PhilHealth fund transfer case.
Ayon sa isang mahistrado, kulang ang UA sa malinaw at tiyak na pinagkukunan ng pondo. Sinabi rin na maaari itong lumabag sa mga safeguard ng Konstitusyon.
Samantala, ipinaliwanag ni Ralph Recto na walang epekto ang veto sa mga programa ng gobyerno.
Aniya, hindi rin inaasahan ang sobrang kita na sasapat para pondohan ang mga ito.
Sinabi ni Percival Cendaña na nananatili ang pangamba sa patuloy na presensya ng UA. Ayon sa kanya, malaking bahagi ng UA ay kasama sa orihinal na National Expenditure Program. Iyon ay isinumite mismo ng ehekutibo.
Ayon naman sa Makabayan bloc, hindi sapat ang naturang veto.
Kabilang sa mga nagpahayag sina Antonio Tinio, Sarah Elago, at Renee Co.
MGA LIDER NG KONGRESO, PINURI ANG VETO AT TINIYAK ANG OVERSIGHT
Sa kabilang banda, pinuri ng ilang lider ng Kongreso ang hakbang ng Pangulo.
Ayon kay Senate President Vicente Sotto III, patunay ang veto ng hangaring linisin ang badyet.
Dagdag niya, layon nitong gawing mas transparent ang 2026 national budget.
Sinabi ni Speaker Faustino Dy III na magsasagawa ang Kamara ng mahigpit na oversight.
Layunin nitong matiyak ang tamang paggamit ng pondo.
Samantala, sinabi ni Senate President Pro Tempore Panfilo Lacson na mahalaga ang mga natirang UA.
Ayon sa kanya, may kaugnayan ang mga ito sa kaunlaran at pambansang seguridad.
