Ang storm surge Pilipinas ay nangyayari kapag pinipilit ng malalakas na hangin mula sa bagyo ang tubig-dagat papasok sa baybayin.
Kasabay nito, ang mababang presyon sa loob ng bagyo ay nagbubunga ng mas mataas na lebel ng tubig sa dagat.
Kung mas malakas ang bagyo, mas mataas ang posibleng surge na mararanasan ng baybaying lugar.
Mga Halimbawa ng Storm Surge sa Pilipinas
Super Typhoon Haiyan (Yolanda) – 8 Nobyembre 2013
Isa sa pinaka-malalang storm surge Pilipinas ang nangyari noong Super Typhoon Haiyan na umabot sa higit pitong metro ang taas sa San Pedro Bay.
Sa Leyte at Tacloban, umabot ang storm surge sa humigit-kumulang limang metro, na nagdulot ng malawakang pagkawasak.
Libo-libong buhay ang nawala at daan-daang libo ang nawalan ng tahanan dahil sa lakas ng tubig-dagat at hangin.
Storm Surge sa Calintaan, Occidental Mindoro – Oktubre 2012
Noong Tropical Storm Gaemi (2012), nagkaroon ng storm surge sa Calintaan, Occidental Mindoro na sumira sa mga bahay at nag-iwan ng pinsala.
Bagaman hindi kasing tindi ng mga super typhoon, nagpakita ito na hindi lamang malalakas na bagyo ang may kakayahang magdulot ng storm surge.
Historical Notes: Haiphong Typhoon – 8 Oktubre 1881
Sa kasaysayan, iniulat na ang bagyong Haiphong (1881) ay nagdulot ng malakas na mga alon at mataas na tubig-dagat na umabot sa libu-libong buhay ang nawala sa hilagang bahagi ng bansa.
Bakit Mas Delikado ang Storm Surge Kaysa Karaniwang Baha
Una, ang storm surge ay dumarating nang biglaan at maaaring mag-iwan ng kaunting oras para mag-handa o lumikas.
Pangalawa, ang lakas ng alon at dala nitong debris ay kayang wasakin ang mga istruktura kahit gawa ng matibay na materyales.
Bukod dito, kapag tumama ito sa high tide, mas malaki ang lebel ng tubig at mas malawak ang sakop ng pagbaha.
Sino ang Nanganganib at Kailan Ito Madalas Mangyari
Pinakamapanganib ang mga mabababang baybaying barangay at komunidad na malapit sa dagat. Lalong mataas ang panganib kapag kasabay ng high tide ang pagdating ng bagyo at pag-angat ng tubig-dagat.
Mga Palatandaan at Paghahanda
Isa sa malinaw na palatandaan ng paparating na storm surge ay ang bigla at hindi pangkaraniwang pagbaba ng lebel ng tubig-dagat bago pa man dumating ang ulan o malakas na hangin.
Mahalagang makinig sa mga babala ng PAGASA at lokal na awtoridad, at agad mag-ayos ng ligtas na lugar kapag may storm surge Pilipinas na inaasahan.
Paano Maghanda at Maiiwasan ang Pinsala
Una, alamin ang mga hazard map at evacuation routes sa inyong lugar.
Pangalawa, sundin ang preemptive evacuation orders kahit hindi pa umuulan nang malakas.
Pangatlo, mag-handa ng emergency kit na may pagkain, tubig, gamot, at first aid.
Sa huli, ang kaalaman at maagap na pagkilos ang tunay na panangga sa buhay at kabuhayan.
