SABAK 2025: PAGTUTULUNGAN NG PILIPINAS AT U.S. SA GITNA NG TUMITINDING TENSION SA WEST PHILIPPINE SEA

Sa isang karagatang puno ng kasaysayan… sa himpapawid na paulit-ulit na kinukuwestyon ang karapatan…

Muling sumiklab ang tensyon sa pagitan ng Pilipinas at Tsina, sa pagkakataong ito — sa Sandy Cay, malapit sa Pag-asa Island sa West Philippine Sea. Nitong huling bahagi ng Abril, nagtayo ng watawat ang Chinese Coast Guard sa lugar — isang simbolikong pagkilos na mariing tinutulan ng Pilipinas. Hindi nagpaawat ang mga sundalong Pilipino: lumapag sila sa kalapit na sandbars at itinaas din ang watawat ng bansa.

Isang “selfie war,” ang bansag ng ilan. Pero para sa mga Pilipino — ito ay higit pa sa litrato. Ito ay laban para sa soberanya.

Sa gitna ng tensyon, tuloy ang kilos sa dagat, sa himpapawid… at sa lupa.

Kasabay nito ang isinasagawang “SABAK 2025” sa Fort Magsaysay, Nueva Ecija —isang pinagsanib na military drill ng Philippine Army at U.S. Army na bahagi ng pinalawak na Balikatan Exercises. Ang SABAK ay kombinasyon ng Salaknib at Balikatan na layuning palakasin ang ugnayang militar ng dalawang bansa. Isinagawa ang first phase mula March 24 hanggang April 11, 2025, habang ang second phase ay itinakda mula May 19 hanggang July 20, 2025 sa piling mga lokasyon ng operasyon.

Ang layunin: Sanayin ang mga sundalo. Palakasin ang humanitarian assistance, disaster response, at higit sa lahat — ang depensang maritima.

May kabuuang 5,000 sundalo mula sa Pilipinas at 9,000 mula sa U.S. Army ang kalahok sa ehersisyo.

Pero hindi lang basta ehersisyo — may bagong taktikal na hakbang ngayong taon.

Sa unang pagkakataon, dinala ng Estados Unidos sa Pilipinas ang NMESIS o Navy/Marine Expeditionary Ship Interdiction System, isang makabagong missile system na kayang tumarget at magpatumba ng barko sa malalayong distansya. Ang NMESIS ay idineploy sa Batan Island — isang lokasyon na ilang daang kilometro lamang mula sa Taiwan.

Tanong ng ilan: Kung simpleng training lang ito, bakit kailangang sa Batan Island — isang sensitibong lugar sa kasalukuyang alitan sa Taiwan Strait? Bakit kailangang magpakita ng advanced weaponry tulad ng NMESIS?

Hindi lang ‘yan — sa Zambales, nagsagawa rin ng live-fire exercises kung saan pinatumba ng mga sundalo mula sa Pilipinas at Amerika ang mga drone gamit ang Stinger missiles.

Sa parehong panahon, isang panibagong isyu rin ang nambulabog sa publiko — ang biglaang pagkawala ng label na “West Philippine Sea” sa Google Maps. Ika-1 ng Mayo, ibinalik ito ng Google matapos ipaliwanag na isang technical glitch lamang ang dahilan. Para sa maraming Pilipino, mahalaga ang label na ito — hindi lang sa mapa, kundi sa identidad at kasaysayan.

Sa harap ng mga hakbang na ito — may mga katanungan:

Ito ba ay paghahanda para sa tunay na depensa, o may mas malalim na hangarin sa likod ng mga kilos na ito?

Handa na nga ba ang Pilipinas — hindi lang sa pagharap sa banyagang banta — kundi sa pagprotekta sa sarili nitong karapatan, teritoryo, at dangal?