Ang tornado sa Pilipinas ay bihira ngunit mapanganib, lalo na kapag may matitinding thunderstorm at pabagu-bagong sistema ng hangin.

Gayunpaman, marami ang hindi handa dahil madalas itong biglaan at mabilis magdulot ng pinsala.

Paano Nabubuo ang Tornado

Una, umiinit ang hangin sa lupa at mabilis itong umaangat paitaas. Kasunod nito, pumapasok ang malamig na hangin mula sa itaas na nagiging sanhi ng pag-ikot. Habang tumitindi ang galaw, nabubuo ang funnel cloud na posibleng maging ganap na tornado.

Sa huli, kapag tumama ito sa lupa, nagsisimula ang malawakang pinsala.

Mga Pinsalang Dulot ng Tornado at Malalakas na Hangin

Dahil sa lakas nito, kayang sirain ng tornado ang bubong, puno, at mahihinang istruktura. Bukod pa rito, nagiging mapanganib ang lumilipad na debris sa mga residente.

Samantala, nawawala rin ang kuryente at komunikasyon sa mga apektadong lugar.
Dahil dito, tumitindi ang panganib lalo na sa masisikip na komunidad.

Mga Palatandaan at Babala

Karaniwan, may madilim na ulap at biglaang katahimikan bago ang tornado. Kasabay nito, naririnig ang malakas na ugong na parang tren.

Kung kaya, mahalagang makinig sa mga opisyal na babala ng panahon.

Mga Hakbang sa Kaligtasan

Una, humanap agad ng matibay na silungan sa mababang bahagi ng bahay.

Iwasan ang mga bintana at manatili sa loob hanggang matapos ang panganib.

Higit sa lahat, maging handa at may sapat na kaalaman tungkol sa tornado sa Pilipinas.

Sa ganitong paraan, mas mababawasan ang pinsala at maililigtas ang buhay.

Tornado sa Pilipinas: Mga Naiulat na Insidente, Petsa, Lugar, at Pinsala

Ang tornado sa Pilipinas ay hindi kasing-laganap ng sa ibang bansa, ngunit may mga naitalang insidente na nagdulot ng pinsala sa mga komunidad at ari-arian sa bansa.

Lambunao, Iloilo Tornado (June 25, 2021)
Noong June 25, 2021, isang tornado ang tumama sa Lambunao, Iloilo, na nagdulot ng bahagyang pinsala sa mahigit 200 bahay sa komunidad.

Cavite Tornado (May 19, 2022)
Sa May 19, 2022, ang General Trias, Cavite ay tinamaan ng isang tornado na nagdulot ng pinsala sa 101 bahay at naging dahilan upang humigit-kumulang 357 katao ang mawalan ng tahanan.

Batangas City Tornado (June 28, 2022)
Noong June 28, 2022, isang tornado ang nag-angat ng mga bubong ng bahay at isang covered court sa Batangas City, Batangas, at nagdulot ng pagkawala ng kuryente sa lugar.

Oton, Iloilo Tornado (January 3, 2023)
Noong January 3, 2023, isang tornado ang tumama sa Oton, Iloilo, na nagdulot ng pinsala sa humigit-kumulang 40 bahay at nag-iwan ng 2 sugatan matapos matamaan ng bumagsak na puno.

Bacolor, Pampanga Tornado (June 22, 2023)
Sa Hunyo 22, 2023, isang tornado ang nagdulot ng pinsala sa 32 estruktura at nag-iwan ng isang tao na nasugatan sa Bacolor, Pampanga.

Tropical Depression Aghon Tornadoes (May 24 & 27, 2024)
Noong Mayo 24 at 27, 2024, dalawang tornado ang naitala sa Lavezares, Northern Samar at Arayat, Pampanga dahil sa epekto ng Tropical Depression Aghon. Ang mga ito ay nagdulot ng pinsala sa maraming istruktura kabilang ang covered court at mga tahanan.

Cabanatuan Tornado (August 6, 2024)
Sa Agosto 6, 2024, isang maikling tornado ang tumama sa Cabanatuan, Nueva Ecija, na nagdulot ng pagbaha at pagluwag ng lupa sa ilang lugar.

Manapla, Negros Occidental (December 13, 2016)
Noong Disyembre 13, 2016 bandang 12:40 PM, isang malakas na tornado ang tumama sa Manapla, Negros Occidental, na nagdulot ng pinsala sa 86 bahay, pag-angat ng bubong ng simbahan at opisina, at pananakit ng apat na residente na nagtamo lamang ng minor injuries.

Metro Manila Tornado (August 14, 2016)
Sa August 14, 2016 bandang hapon, isang tornado ang nabuo sa Port Area ng Manila at umabot sa mga distrito ng Tondo at Quezon City. Ang insidente ay nagdulot ng pinsala sa higit 200 bahay, pag-bagsak ng linya ng kuryente, at hindi bababa sa 2 tao ang nasaktan, habang libu-libong residente ang inilikas sa higit sa isang komunidad.

Quezon City Tornado (June 24, 2011)
Isang mild na tornado ang tumama sa Kamuning, Quezon City noong Hunyo 24, 2011, na nag-ugat ng mga puno at nag-bagsak ng poste ng kuryente ngunit hindi nagdulot ng malubhang pinsala o nasawi.

South Cotabato Tornado Pathway (2009)
Noong 2009, iniulat na ang South Cotabato ay tinamaan ng humigit-kumulang 16 buhawi sa loob ng siyam na buwan, na nagdulot ng pinsala sa mga bahay, taniman, at pag-iwan ng dalawang nasugatan kabilang ang isang batang 7 taong gulang.

Freak Tornado near Manila (May 11, 2006)
Noong Mayo 11, 2006, isang hindi pangkaraniwang tornado ang tumama sa hilagang bahagi ng Maynila, na nag-resulta sa pagkamatay ng isang 50 taong gulang na babae at pag-iwan ng humigit-kumulang 400 katao na nawalan ng tirahan.

Buod ng Epekto sa Komunidad

Sa karamihan ng mga insidente, walang malawakang pagkamatay ang naitala, subalit may mga nasugatan at mga bahay na nasira o nawasak.

Ang mga tornado sa Pilipinas ay madalas na kaugnay ng malalakas na thunderstorms o bagyo, at kadalasan ay mabilis na nawawala bago mag-iwan ng mas malalang epekto.

Kahit bihira, ang mga buhawi ay nagdudulot pa rin ng significant na pinsala sa ari-arian, kuryente, at imprastruktura lalo na sa mga komunidad na may mahihinang istruktura.