Sentro ng “Cabral Files” na inlabas ni Batangas Rep. Leandro Leviste noong Enero 2026 ang DPWH corruption. Ayon kay Leviste, ang mga dokumento ay nagpapakita ng hindi malinaw na pagpili ng mga proyekto ng DPWH. Sinabi niya na ibinigay sa kanya ang files noong Setyembre 2025 ng yumaong Undersecretary na si Cathy Cabral.
Layunin umano ng pagbubunyag na ipaliwanag kung paano ginastos ang pondo ng bayan.
DPWH corruption at ₱401B “Allocable” projects
Sa ilalim ng DPWH corruption issue, lumabas ang ₱401 billion “Allocable” budget sa 2025 National Expenditure Program. Ang “Allocable” ay pondong maaaring ipanukala ng mga kongresista para sa kanilang distrito. Bukod dito, may ₱161 billion na proyekto na may kakaibang labels o tags.
Kabilang dito ang BINI10, F1, OP (ES/SAP), OT 2, LEADERSHIP, at CENTI2025. Ayon kay Leviste, hindi malinaw kung sino ang nagpasok ng mga proyektong ito. Karamihan sa mga proyekto ay flood control projects ng DPWH.
Sobrang mahal na proyekto
Halimbawa, may streetlight project na may ₱300 million budget sa distrito ni Leviste. Ayon sa kanya, umabot sa ₱230,000 ang presyo ng bawat streetlight. Samantala, sinabi niyang karamihan sa mga proyektong ito ay makikita sa DPWH transparency portal.
Iilang contractors, maraming proyekto
Napansin ni Leviste na iilang contractors lamang ang paulit-ulit na nananalo sa mga proyekto. Sa ₱161B projects, ang top 15 contractors ay nakakuha ng halos 40% ng kontrata. Bukod pa rito, sa ₱213B Unprogrammed Appropriations, 30% ay napunta sa parehong contractors. Ayon kay Leviste, maaaring senyales ito ng problema sa bidding process.
Ano ang Unprogrammed Appropriations?
Ang Unprogrammed Appropriations (UA) ay pondong hindi dumaraan sa normal na proseso ng Kongreso. Sinabi ni Leviste na malaking bahagi ng UA ay napunta sa DPWH noong 2023 at 2024. May pondo ring galing sa PhilHealth at Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC). Isang halimbawa ng UA project ang ₱48 million para sa bleachers ng isang swimming pool.
Sino ang nagpasok ng mga proyekto?
Giit ni Leviste, mahalagang malaman kung sino ang proponents ng mga proyektong ito. Lalo na umano ang mga proyektong hindi saklaw ng “Allocable” ng mga kongresista. Gayunman, nilinaw niyang wala siyang direktang inaakusahan ng korapsyon. Ang hinihiling lamang niya ay transparency at malinaw na paliwanag.
Senate at Ombudsman, kumikilos
Dahil sa isyu, nagsagawa ng imbestigasyon ang Senate Blue Ribbon Committee. Ang committee ay pinamumunuan ni Panfilo Lacson. Samantala, nasa Office of the Ombudsman ang files para sa pagsusuri.
“Smokescreen” at ibang alegasyon
May mga kritiko na nagsasabing ang isyu ay isang “smokescreen.” Ayon sa kanila, inililihis umano nito ang atensyon mula sa negosyo ni Leviste. Kabilang dito ang ₱24 billion fine ng Department of Energy sa kanyang solar company. Mariing itinanggi ni Leviste ang alegasyon.
Dokumento tungkol sa “Gardiola Projects”
Sa huli, naglabas si Leviste ng dokumento tungkol sa DPWH projects ni Edwin Gardiola. Nakalista rito ang humigit-kumulang ₱22 billion na proyekto mula 2023 hanggang 2025. Bagama’t hindi pa beripikado, hinihiling ni Leviste na linawin ito ng DPWH. Ayon sa kanya, may karapatan ang publiko na malaman kung saan napupunta ang pera ng bayan.
